Bulgaristan'da ev almak zor bir iş değil, ama bilmediğiniz birkaç ayrıntı sonradan canınızı sıkabilir. Yıllardır bu işi yapıyoruz ve aynı hataların tekrarlandığını görüyoruz; en sık karşılaştıklarımızı burada topladık.
1. Bahçeli ev alırken toprağı hesaba katmamak
En sık yapılan ve en pahalıya mal olan hata bu. Bulgaristan'da Avrupa Birliği dışı ülke vatandaşları toprağı doğrudan kendi adlarına alamıyor; daire alıyorsanız bir sorun yok ama bahçeli bir ev ya da arsa alıyorsanız işin içinde toprak var demektir. Çözümü basit: evi sizin sahibi olduğunuz bir Bulgar şirketi alıyor. Yalnız bunu satın almadan önce bilmeniz gerekiyor, tapuya giderken değil.
Toprak kuralını ve şirket sürecini Türk Vatandaşları Rehberi'nde ayrıntılı anlattık.
2. Tapuyu kontrol ettirmeden ilerlemek
Bulgaristan'da bir evin üzerinde ipotek, haciz, miras uyuşmazlığı ya da ödenmemiş borç olabiliyor. Bunların hepsi tapu kaydında görünüyor, ama bakmayı bilen birinin bakması gerekiyor. Satıcının sözüne güvenmek yerine bir avukat evin geçmişini incelesin; birkaç yüz euroluk bu iş sizi çok daha büyük bir zarardan kurtarabilir.
3. İskân ruhsatını (Akt 16) sormamak
Özellikle yeni ya da yarım kalmış binalarda kritik bir belge. Akt 16, binanın oturmaya yasal olarak uygun olduğunu gösteriyor; bu belge yoksa elektrik ve su bağlatmakta zorlanabilir, ileride evi satarken sıkıntı yaşayabilirsiniz. "Yakında çıkacak" cevabını yazılı bir taahhüt olmadan kabul etmeyin.
4. Site aidatlarını hesaba katmamak
Özellikle sahil sitelerinde dikkat edilmesi gereken bir konu. Havuzu, güvenliği ve bahçesi olan bir sitede yıllık aidat beklediğinizden yüksek çıkabiliyor ve siteyi kullanmadığınız zamanlarda da ödemeniz gerekiyor; yılda birkaç hafta kalacağınız bir yazlık için bu ciddi bir maliyet demek. Aidatın ne kadar olduğunu ve neleri kapsadığını satın almadan önce yazılı olarak isteyin.
5. Tadilat maliyetini küçümsemek
"15.000 euroya köy evi" cümlesi kulağa çok cazip geliyor, ama çatı akıyorsa, tesisat eskiyse ve ısıtma yoksa tadilat evin fiyatını geçebiliyor. Ucuz evlere bakarken mutlaka bir uzman görsün ve size gerçekçi bir tadilat bütçesi çıkarsın: bazen 15.000'lik bir ev 40.000'e mal oluyor, bazen de gerçekten fırsat çıkıyor. Aradaki fark, baştan bilmekte.
6. Fotoğraflara güvenip yerinde görmemek
İlan fotoğrafları doğal olarak en iyi açıdan çekiliyor ve fotoğrafta göremeyeceğiniz şeyler var: sokağın hâli, komşu binalar, gürültü, ulaşım ve evin kışın nasıl olduğu. Gelemeyecekseniz en azından görüntülü gezi isteyin; ciddi bir emlakçı bunu memnuniyetle yapar, yapmak istemiyorsa bu da size bir şey anlatıyordur.
7. Sadece fiyata bakmak
En ucuz ev her zaman en iyi yatırım değil. Kiraya verecekseniz o bölgede talep var mı, satmak isterseniz alıcı bulunur mu, bölge gelişiyor mu yoksa boşalıyor mu — bunları da düşünmek gerekiyor. Nüfusu azalan bir köyde çok ucuz ev bulabilirsiniz, ama satmak istediğinizde aynı sorunu bu kez siz yaşarsınız.
Özetle
Bu hataların hepsi önlenebilir ve ortak noktaları da şu: acele etmek ve doğru soruyu sormamak. Biz her evi satın almadan önce hukuki olarak inceliyor, toprak durumunu baştan söylüyor, aidatları ve tadilat ihtiyacını açıkça belirtiyoruz.
